خطآهن چابهار-زاهدان یکی از طرحهای استراتژیک و زیربنایی کشور به شمار میرود که با هدف توسعه شبکه ریلی، ارتقای ارتباطات حمل و نقل و تقویت نقش ایران به عنوان محور ترانزیت منطقهای در حال اجراست.
این مسیر ریلی، جنوب شرق کشور و بندر چابهار را به مرکز و شمال شرق ایران متصل میکند و یک پل ارتباطی حیاتی برای تسهیل جابجایی کالا و مسافر در مسیرهای داخلی و بینالمللی محسوب میشود. با بهرهبرداری از این خط ریلی، زمان و هزینه حمل و نقل کاهش یافته و دسترسی به بازارهای داخلی و صادراتی برای استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان، هرمزگان و استانهای مرکزی کشور بهبود مییابد.
یکی از مزیتهای کلیدی این پروژه ایجاد مسیر مستقیم برای کریدور ریلی شمال-جنوب است که ایران را به شبکه حمل و نقل بینالمللی و همسایگان شمالی متصل میکند. این کریدور میتواند به عنوان مسیر جایگزین برای حمل و نقل کالا بین کشورهای حوزه خلیج فارس و آسیای میانه عمل کند و علاوه بر کاهش فشار بر جادههای پرترافیک کشور، ظرفیت ترانزیت ریلی ایران را نیز افزایش دهد. همچنین، توسعه این خط ریلی موجب افزایش اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در منطقه میشود و به رشد اقتصادی استانهای جنوبی و شرقی کشور کمک قابل توجهی خواهد کرد.
از نظر زیرساختی خطآهن چابهار-زاهدان شامل تونلها، پلهای خاص، ایستگاههای ریلی و عملیات گسترده خاکی و روسازی است و به طور کامل با استفاده از توان مهندسان و متخصصان داخلی در حال اجراست. این اقدام نه تنها به کاهش وابستگی به تجهیزات و نیروهای خارجی کمک میکند، بلکه نشان از ظرفیت بالای مهندسی و تخصص فنی ایرانیان در پروژههای بزرگ ملی دارد.
به گفته مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور، ارزش روز این پروژه حدود 1.5 میلیارد دلار برآورد شده و دولت چهاردهم با تأمین منابع و تسریع در عملیات اجرایی، اجرای این طرح را به یکی از اولویتهای اصلی خود تبدیل کرده است.
به گزارش تسنیم، در زمان حاضر پیشرفت فیزیکی عملیات زیرسازی مسیر ریلی مذکور 96 درصد، روسازی 76 درصد و احداث ساختمانهای ایستگاه 48 درصد گزارش شده است. در محدوده خاش-ایرانشهر عملیات زیرسازی با 99 درصد و روسازی با 95 درصد پیشرفت فیزیکی در حال انجام است. عملیات احداث ساختمان اصلی ایستگاه ایرانشهر نیز با پیشرفت 98 درصدی در حال تکمیل است. عملیات اجرایی کل محوطه ایستگاه، به مساحت 5 هزار و 260 متر مربع، با پیشرفت فیزیکی 90 درصد در حال انجام است.
در مسیر ساخت این پروژه ریلی، با استفاده از توان و تخصص مهندسین داخلی، 17 کیلومتر تونل و 20 کیلومتر پل خاص اجرا میشود. حجم عملیات خاکی پروژه بالغ بر 70 میلیون متر مکعب، بتنریزی آن 2.5 میلیون متر مکعب و... است.
لازم به ذکر است که حدود 90 هزار تن ریل ملی در این پروژه استفاده شده که تقریبا معادل حدود 450 کیلومتر خط آهن است.
وزیر راه و شهرسازی پنجشنبه گذشته درباره خطآهن چابهار-زاهدان گفته بود: این پروژه که سالها در دستور کار دولتها قرار داشت و با تأکید رهبر معظم انقلاب و پیگیریهای مستمر دولت چهاردهم وارد مرحله اجرایی شده است.
صادق مالواجرد افزود: در کمتر از یکسال بیش از 350 کیلومتر ریلگذاری در این مسیر انجام شده که نشاندهنده ظرفیت فنی و اجرایی مهندسان و نیروهای داخلی است.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به سرعت بالای اجرای پروژه و ثبت رکورد ریلگذاری تا 5 کیلومتر در برخی روزها، تصریح کرد: این طرح علاوه بر اتصال چابهار به زاهدان، آثار اقتصادی و اجتماعی گستردهای برای استان سیستان و بلوچستان و کشور به همراه خواهد داشت.
صادق با تاکید بر اینکه توسعه بندر چابهار، اشتغالزایی و تقویت زیرساختهای حملونقل منطقه از جمله نتایج اجرای این پروژه است، گفت: بیش از 90 درصد عملیات زیرسازی مسیر ریلی در بندر شهید بهشتی چابهار انجام شده و ریلگذاری با سرعت بیشتری در حال تکمیل است و هدفگذاری شده اتصال ریل به چابهار تا پایان سال محقق شود.
به گزارش تسنیم، خطآهن چابهار-زاهدان، علاوه بر فواید اقتصادی و حمل و نقلی این ظرفیت را دارد که توسعه متوازن منطقهای را در جنوب شرق کشور محقق کند.با اتصال مناطق محروم جنوب شرق ایران به شبکه سراسری راهآهن، فرصتهای سرمایهگذاری، صنعتی و تجاری برای بخش خصوصی بیش از پیش فراهم خواهد شد. در مجموع بهرهبرداری از این پروژه، گامی مهم در جهت ارتقای نقش ژئوپولیتیک و اقتصادی ایران در منطقه و اتصال به بازارهای بینالمللی خواهد بود.
